{"id":1875,"date":"2022-12-29T11:11:12","date_gmt":"2022-12-29T10:11:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mbp.chrzanow.pl\/akademiaslowa\/?p=1875"},"modified":"2023-01-18T08:53:40","modified_gmt":"2023-01-18T07:53:40","slug":"felieton-olgi-nowickiej-grudzien-2022","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mbp.chrzanow.pl\/akademiaslowa\/index.php\/2022\/12\/29\/felieton-olgi-nowickiej-grudzien-2022\/","title":{"rendered":"Felieton Olgi Nowickiej – grudzie\u0144 2022"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Poezja na… koniec roku<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Niekt\u00f3rzy \u2013
czyli nie\u00a0wszyscy.
Nawet nie\u00a0wi\u0119kszo\u015b\u0107 wszystkich, ale\u00a0mniejszo\u015b\u0107.
Nie\u00a0licz\u0105c szk\u00f3\u0142, gdzie si\u0119 musi,
i\u00a0samych poet\u00f3w,
b\u0119dzie tych os\u00f3b chyba dwie na\u00a0tysi\u0105c<\/em>…\u00a0<\/p>

tak pisa\u0142a Wis\u0142awa Szymborska w wierszu\u00a0Niekt\u00f3rzy lubi\u0105 poezj\u0119.\u00a0<\/em>I po prawdzie przecie\u017c, bo tak rzeczywi\u015bcie jest. Nie wszyscy… jak twierdz\u0105 literaturoznawcy poezj\u0119 czyta si\u0119 tylko trzy razy w \u017cyciu: w szkole – pod przymusem, w wieku m\u0142odzie\u0144czym – z w\u0142asnej woli, pod wp\u0142ywem mi\u0142o\u015bci oraz w wieku dojrza\u0142ym \u2013 do\u015bwiadczaj\u0105c np. jakiego\u015b nieszcz\u0119\u015bcia narodowego, np. wojny. I jakkolwiek by\u0142oby to mo\u017ce pewnym uproszczeniem to r\u00f3wnie\u017c du\u017co prawdy w tym jest.<\/p>

Czytanie wierszy w szkole powinno mie\u0107 dwa cele: \u00a0instrumentalny i motywacyjny ( id\u0105c dalej za badaczami… Pierwszy odnosi si\u0119 do wiedzy przedmiotowej czyli lektury i jej odbioru, aby wyposa\u017cy\u0107 ucznia w taki zas\u00f3b wiedzy, by\u00a0 da\u0107 mu szanse na przysz\u0142o\u015b\u0107… \u00a0uczy\u0107 opisu, analizy,
interpretacji i warto\u015bciowania utwor\u00f3w poetyckich. Drugi cel – motywacyjny – ma spe\u0142ni\u0107 jedno zasadnicze zadanie – po prostu zach\u0119ca\u0107 do obcowania z poezj\u0105, albo poprzez zabaw, wykonania artystyczne albo poprzez w\u0142asne praktykowanie w tym obszarze czyli pisanie wierszy.<\/p>

Instrumentalnie mo\u017cna szybko zniech\u0119ci\u0107, je\u015bli nauczyciel jest nieudolny czy inaczej nie ma tzw. \u201eikry bo\u017cej\u201d w tym obszarze. Motywacyjnie \u2013 oj tutaj jest pole do popisu, trzeba si\u0119 tylko porozgl\u0105da\u0107 dooko\u0142a… sama lubi\u0119 patrze\u0107, szuka\u0107… i oto wynalaz\u0142am…<\/p>

Do poezji czasami dochodzi si\u0119, mo\u017cna by rzec dziwnymi drogami. Tak\u0105 drog\u0119 motywacyjnie \u015bwiadomie czy te\u017c nie wskaza\u0142a ostatnio\u00a0Sanah<\/span>\u00a0– piosenkarka, skrzypaczka, autorka tekst\u00f3w i\u00a0kompozytorka, wykonuj\u0105ca muzyk\u0119 z pogranicza indie pop i art pop, a tak\u017ce pop cyfrowy.<\/p>

Kiedy\u015b zacz\u0119\u0142a od lekkiego przeboju \u201eSzampan\u201d… wylewa si\u0119, toast mog\u0119 wznie\u015b\u0107, a ten go\u015b\u0107 m\u00f3wi co\u015b – o co mu chodzi?,\u00a0<\/em>potem zacz\u0119\u0142o si\u0119 sypa\u0107 jak z r\u0119kawa… hit z Vito Bambino, Dawidem Podsiad\u0142o i\u00a0innymi…\u00a0<\/em>a ostatnio zabra\u0142a si\u0119 za utwory poetyckie w muzycznych aran\u017cacjach. Ekscentryczna, manieryczna, dziwna vel naturalna, wra\u017cliwa, zdolna? No w\u0142a\u015bnie albo si\u0119 j\u0105 kocha albo nienawidzi. Jestem zdecydowanie w tej drugiej grupie i uwa\u017cam, J\u0105 za jedn\u0105 z najciekawszych muzycznych objawie\u0144 polskiej sceny muzycznej ostatnich lat.\u00a0Chapeau bas\u00a0<\/em>– zrobi\u0142a co\u015b niesamowicie motywacyjnego i moim zdaniem zdecydowanie \u201edobrze\u201d dla poezji, kt\u00f3rej si\u0119 tak ma\u0142o czyta… udowodni\u0142a, \u017ce poezja nie\u00a0musi by\u0107 s\u0142u\u017cebna… a teksty wieszcz\u00f3w cz\u0119sto niezrozumia\u0142e lub tzw. trudnych poet\u00f3w, nabieraj\u0105 nowego wymiaru i trafiaj\u0105, i tekstowo, i muzycznie w serducho \u2013 no nie ka\u017cdego z nas \u2013 rzecz jasna – ale jest szansa \u017ce do potencjalnej du\u017cej cz\u0119\u015bci odbiorc\u00f3w, kt\u00f3rzy z poezja na co dzie\u0144 s\u0105 na bakier.<\/p>

I ju\u017c wyja\u015bniam w czym rzecz… jaki\u015b czas temu w serwisach streamingowych i na\u00a0 YouTube pojawi\u0142o si\u0119 dziesi\u0119\u0107 nowych utwor\u00f3w! Poezyje – Sanah za\u015bpiewa\u0142a teksty polskich poet\u00f3w oraz jednego zagranicznego. Pi\u0119knie i z wdzi\u0119kiem wzi\u0119\u0142a na warsztat tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Adama Asnyka (\u00a0Da B\u00f3g zasi\u0105\u015b\u0107 w\u00a0Polsce wolnej<\/em>,\u00a0Kamie\u0144<\/em>), Wis\u0142awy Szymborskiej (Nic dwa razy<\/em>), Juliana Tuwima (Warszawa<\/em>), Juliusza S\u0142owackiego (Hymn<\/em>), Jacka Cygana (Rozwijaj\u0105c Rilkego<\/em>), Adama Mickiewicza (Do * w\u00a0sztambuch<\/em>) oraz Krzysztofa Kamila Baczy\u0144skiego (Bajka<\/em>). Do tego grona do\u0142\u0105czy\u0142a jeszcze Edgara Allana Poego\u00a0(Eldorado)<\/em><\/p>

Desery podano. Polska poezja for evermore. Prezent ode mnie. Dzi\u0119kuj\u0119\u00a0<\/em>\u2013 napisa\u0142a artystka w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych. Bingo! Tak w\u0142a\u015bnie zach\u0119ca si\u0119 do czytania poezji. Mnie by\u0142o nietrudno zach\u0119ci\u0107, bo ja dziwna ju\u017c by\u0142am w podstaw\u00f3wce, kiedy jako nieliczna a chyba i jedyna w klasie zachwyca\u0142am si\u0119 Panem Tadeuszem \u2013 tam wszystko mi ju\u017c wtedy gra\u0142o i fabularnie, i muzycznie, bo czytaj\u0105c czu\u0142am rytm ka\u017cdego wiersza z osobna… ten fakt nie oznacza wcale, \u017ce zosta\u0142am wielk\u0105 mi\u0142o\u015bniczk\u0105 poezji, ale Mickiewicz uwra\u017cliwi\u0142 mnie na ca\u0142e lata i chyba do ko\u0144ca \u017cycia.<\/p>

Przypominam sobie teraz co powiedzia\u0142\u00a0Jerzy Jarniewicz – tegoroczny zdobywca Nagrody Literackiej NIKE, kiedy o<\/em>dbieraj\u0105c jedn\u0105 z\u00a0najwa\u017cniejszych nagr\u00f3d literackich w\u00a0Polsce za tomik poetycki\u00a0Mondo cane,<\/em>\u00a0za\u017cartowa\u0142, \u017ce\u00a0czytelnik\u00f3w poezji jest tylu, \u201eco poleg\u0142ych pod\u00a0Termopilami\u201d. Poeta zadeklarowa\u0142, \u017ce\u00a0przyjmuje t\u0119 nagrod\u0119 jako nagrod\u0119 dla poezji, kt\u00f3ra\u00a0jest nisz\u0105 nisz…\u00a0<\/p>

Jak wyj\u015b\u0107 z tej niszy? Jedni pisz\u0105 i udowadniaj\u0105, \u017ce poezja trwa i jest nieodzownym elementem \u017cycia \u2013 nie wcale nie wszystkich – bo nie o to chodzi przecie\u017c (jak nie o to r\u00f3wnie\u017c chodzi\u0142o Oldze Tokarczuk, \u017ceby kogokolwiek obra\u017ca\u0107, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce jej ksi\u0105\u017cki pod strzechy wszystkich nie musz\u0105 trafi\u0107). Sens i\u00a0muzycznych interpretacji wierszy i takich nagr\u00f3d jak dla Jarniewicza i takich wypowiedzi Noblistki, maj\u0105 wskaza\u0107 drog\u0119 w wyborze wra\u017cliwo\u015bci, przecie\u017c \u017ceby czyta\u0107 i poezj\u0119, i w og\u00f3le ksi\u0105\u017cki trzeba mie\u0107 jak\u0105\u015b kompetencj\u0119 i pewne rozeznanie z kulturze. I tutaj ponownie k\u0142ania si\u0119 nam motywacja.<\/p>

Sanah przecie\u017c nie dokonuje tymi interpretacjami jakiej\u015b rewolucji… ale to ju\u017c by\u0142o…chcia\u0142oby si\u0119 rzec… i dobrze… niech by\u0142o \u2013 ca\u0142e szcz\u0119\u015bcie. Sanah jak w sinusoidzie na nowo uwra\u017cliwia i motywuje do poszukiwa\u0144… np. poezji. I to jest pi\u0119kne. Poezja \u015bpiewana ma przecie\u017c bogat\u0105 tradycj\u0119… od czas\u00f3w antycznych, jeszcze przed Homerem (oko\u0142o 900\u2013700 roku p.n.e.). Wyczyta\u0142am, \u017ce pierwszymi tw\u00f3rcami tego gatunku byli Aojdowie, czyli \u015bpiewacy na dworach w\u0142adc\u00f3w, kt\u00f3rzy pisali teksty s\u0142awi\u0105ce heros\u00f3w i wykonywali je, akompaniuj\u0105c sobie na formindze lub kitarze. Potem oczywi\u015bcie staro\u017cytny Rzym, ale tam pe\u0142ni\u0142a g\u0142\u00f3wnie funkcje utylitarne… tak historycznie rzecz ujmuj\u0105c.<\/p>

Wracaj\u0105c do polskiej poezji \u015bpiewanej (nie myl\u0105c z piosenk\u0105 poetyck\u0105) mieli\u015bmy wielkich… wspomn\u0119 chocia\u017cby Marka Grechut\u0119 (Ocali\u0107 od zapomnienia<\/em>\u00a0\/ Konstanty Ildefons Ga\u0142czy\u0144ski), Ewa Demarczyk (Karuzela z madonnami\/ Miron Bia\u0142oszewski)\u2026 i oczywi\u015bcie Grzegorz Turnau, kt\u00f3ry min. z Sanah wy\u015bpiewa\u0142 cudownie\u00a0Sen we \u015bnie\u00a0<\/em>E. A. Poe.<\/p>

Takie oto sytuacje… do kt\u00f3rych swoj\u0105 \u201ecegie\u0142k\u0119\u201d wrzuci\u0142a ta m\u0142oda polska wokalistka. Sie\u0107 szaleje… milionowe ods\u0142ony i r\u00f3\u017cne oczywi\u015bcie opinie. Dla mnie \u015bwietna robota emocjonalnie i\u00a0muzycznie \u2013 czysty i pi\u0119kny przekaz poezji. Skandal? bo piosenkarka pop wzi\u0119\u0142a si\u0119 za S\u0142owackiego, Asnyka, Szymborsk\u0105? A mo\u017ce szansa na przypomnienie, \u017ce poezja istnieje? A taki np. S\u0142owacki wyszed\u0142 oto z dusznej sali lekcyjnej. Co wy na to? Ja jestem za.<\/p>

Oczywi\u015bcie do ca\u0142ego tego projektu muzyczno-poetyckiego mo\u017cna podej\u015b\u0107 z niech\u0119ci\u0105. No bo jak to? Dziewczyna od \u201ehardkorowo pada deszcz\u201d z Szymborsk\u0105 na ustach? Takich rzeczy si\u0119 nie robi… czytamy w Internecie. Takie opinie te\u017c znajdziemy. Jednak pozytyw najwi\u0119kszy to fakt, \u017ce wokalistka otworzy\u0142a przed m\u0142odymi s\u0142uchaczami na nowo drzwi do pokoju z poezj\u0105 \u015bpiewan\u0105.<\/p>

W komentarzach znajdziemy te\u017c opinie, \u017ce poezja powinna na sta\u0142e zago\u015bci\u0107 w muzyce popularnej. Mnie osobi\u015bcie \u201eserce uros\u0142o\u201d ta jak jednemu z internaut\u00f3w, kt\u00f3ry napisa\u0142:\u00a0Poezj\u0119 w od\u015bwie\u017conej wersji doceniaj\u0105 nie tylko m\u0142odzi[…] Sko\u0144czy\u0142em 50 lat. My\u015bla\u0142em, \u017ce wiem wszystko o polskiej literaturze i\u00a0poezji i nic mnie nie zadziwi. Tak\u017ce w temacie naszego m\u0142odego pokolenia. Ten utw\u00f3r us\u0142ysza\u0142em na Spotify, kt\u00f3ry zainstalowa\u0142 mi m\u00f3j syn. S\u0142ucham polskiej m\u0142odej alternatywy od miesi\u0105ca i serce mi ro\u015bnie. S\u0142uchaj\u0105c tego wykonania po raz pierwszy, z oczu pociek\u0142y mi \u0142zy. Tak d\u0142ugo przysz\u0142o nam czeka\u0107 od czas\u00f3w Czes\u0142awa Niemena. Dziwne rzeczy dziej\u0105 si\u0119 na \u015bwiecie.<\/em><\/p>

Nie – nie dziwne \u2013 prosz\u0119 Pana, ale czarowne. Poezja mo\u017ce zachwyca\u0107 i\u00a0zmienia\u0107 \u015bwiat, ale\u00a0tylko\u00a0\u015bwiat tego jednego cz\u0142owieka. Nie od razu wszystkich. I naraz okazuje si\u0119 , \u017ce czaruje i Ciebie, i Ciebie, i\u00a0Ciebie… O! Jest nas wi\u0119cej! Tego \u017cycz\u0119 pod koniec roku i Tobie, i Tobie, i Tobie… odkrywajcie na nowo poezj\u0119 i koniecznie zakupcie pod choink\u0119- na gwiazdk\u0119 p\u0142yt\u0119 \u201eSanah \u015bpiewa Poezyje\u201d – (preorder CD z\u00a0autografem\/premiera 25.11.2022), Szukajcie… na pewno znajdziecie.<\/p>

Poetyckich \u015bwi\u0105t!<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Felieton publikowany w\u00a0Poradniku Bibliotekarza nr 12\/2022\u00a0<\/a><\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Olga Nowicka
<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t