{"id":3426,"date":"2026-03-15T12:19:50","date_gmt":"2026-03-15T11:19:50","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mbp.chrzanow.pl\/akademiaslowa\/?p=3426"},"modified":"2026-04-13T11:57:36","modified_gmt":"2026-04-13T09:57:36","slug":"felieton-olgi-nowickiej-marzec-2026","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mbp.chrzanow.pl\/akademiaslowa\/index.php\/2026\/03\/15\/felieton-olgi-nowickiej-marzec-2026\/","title":{"rendered":"Felieton Olgi Nowickiej \u2013 marzec 2026\u00a0"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Przytul ma\u0142\u0105 dziewczynk\u0119 \u2013 m\u00f3wi mi co jaki\u015b czas m\u00f3j wewn\u0119trzny g\u0142os\u2026 no to krzy\u017cuj\u0119 r\u0119ce, ob\u0142apiam si\u0119 i mooooocno przytulam. Zas\u0142uguj\u0119 na to! Robi\u0119 tak, kiedy jest mi \u017ale\u2026 i prywatnie, i zawodowo. Bo jak sami o siebie nie zadbamy<\/em>\u2026
nie ko\u0144cz\u0119\u2026 bo przecie\u017c wiadomo\u2026 A dziel\u0119 si\u0119 swoimi przemy\u015bleniami w kwestii przytulania akurat w marcu, gdy\u017c dok\u0142adnie 1. marca obchodzili\u015bmy MI\u0118DZYNARODOWY DZIE\u0143 PRZYTULANIA BIBLIOTEKARZA. Ha! Na serio\u2026 a jak\u017ce! mamy taki dzie\u0144 w kalendarzu! Wi\u0119c zapytuj\u0119\u2026 Czy kto\u015b Was drogie bran\u017cowe kole\u017canki i drodzy bran\u017cowi koledzy – przytuli\u0142 w tym dniu? Ja przytuli\u0142am si\u0119 sama.<\/p>

I uwa\u017cam, \u017ce niekoniecznie trzeba nosi\u0107 od razu w sobie g\u0142\u0119bokie rany czy zaniedbania emocjonalne z dzieci\u0144stwa\u2026
ja takich nie posiadam a bywa, \u017ce si\u0119 ostro przytulam, kiedy jest mi po prostu smutno. To dok\u0142adnie tak jak z nagradzaniem siebie przez siebie sam\u0105. W sumie to pomi\u0119dzy przytulaniem a nagradzaniem mog\u0142abym postawi\u0107 znak r\u00f3wno\u015bci (=).
Jak to w \u017cyciu bywa, czasem nawet tzw. ma\u0142y wnerw \u2013 a potrafi cz\u0142owiekowi namiesza\u0107 w g\u0142owie\u2026 z\u0142o\u015b\u0107, frustracja, niemoc\u2026. czyhaj\u0105 tylko \u017ceby Ci\u0119 dopa\u015b\u0107. Moja mama m\u00f3wi\u0142a przy naprawd\u0119 \u201etrudnych przypadkach\u201d: krew wypije – dziury nie zrobi<\/em>\u2026
No to wtedy to ju\u017c na 100% – Nie daj si\u0119! Przytul si\u0119! Bo jak sami o siebie nie zadbamy<\/em>, to\u2026.wiadomo.<\/p>

No wi\u0119c przejd\u0119 do meritum w kontek\u015bcie tego przytulania. Czyli to co mo\u017ce wyzwala\u0107 (powodowa\u0107, sk\u0142ania\u0107\u2026 jak kto woli)
w nas ch\u0119\u0107 przytulenia siebie\u2026 a tym samym zaopiekowania si\u0119 sob\u0105, uspokojenia, pocieszenia etc. TRAUMY
I FRUSTRACJE W ZAWODZIE\u2026 Bingo! A jednak\u2026 Kto\u015b by rzek\u0142, \u017ce w bibliotece to przecie\u017c spok\u00f3j i cisza, kt\u00f3\u017c tam kogo\u015b zdenerwuje\u2026 mo\u017ce niezadowolony z poleconej lektury czytelnik czasami\u2026 Nic bardziej mylnego. Nasze biblioteczne poletko nie r\u00f3\u017cni si\u0119 zasadniczo od innych. Nas r\u00f3wnie\u017c dotyka wypalenie zawodowe, dopadaj\u0105 nas r\u00f3\u017cne traumy, cz\u0119sto wynikaj\u0105ce (szczeg\u00f3lnie w ostatnich \u201eszalonych i p\u0119dliwych\u201d latach) z coraz wi\u0119kszej dynamiki naszej \u00a0pracy, rozszerzania zakresu zada\u0144, bywa, \u017ce trudnych relacji interpersonalnych i z czytelnikami, i pracownikami, a bywa, \u017ce i z kierownictwem.\u00a0<\/p>

Bibliotekarze do\u015bwiadczaj\u0105 stresu zwi\u0105zanego z dynamicznym rynkiem pracy, chcemy sprosta\u0107 oczekiwaniom spo\u0142eczno\u015bci lokalnej i coraz cz\u0119\u015bciej wychodzimy poza tradycyjne ramy, co prowadzi nas do przeci\u0105\u017cenia psychicznego.\u00a0Nie wspomn\u0119 ju\u017c o zarobkach, kt\u00f3re odbiegaj\u0105 od naszych marze\u0144 i wyobra\u017ce\u0144, a stwierdzenie tak modne w PRL-u: jaka p\u0142aca taka praca <\/em>w naszym przypadku nie jest absolutnie prawdziwe. Nawet nie przypominam sobie, \u017ceby kiedykolwiek by\u0142o, r\u00f3wnie\u017c w peerelowskiej rzeczywisto\u015bci. Nasz zaw\u00f3d by\u0142 dla nas zawsze misj\u0105\u2026 no ale dociera\u0142o latami, \u017ce misja nie nakarmi i nie zap\u0142aci za wczasy w Chorwacji\u2026 a \u017cycie coraz dro\u017csze \u2013 jak mawia przeci\u0119tny na ulicy \u201eklasyk\u201d. A jednak sz\u0142o si\u0119 do przodu zwi\u0119kszaj\u0105c swoj\u0105 kreatywno\u015b\u0107\u00a0 ca\u0142ymi latami. Dzisiaj nie idziemy ale p\u0119dzimy\u2026W literaturze fachowej istnieje tzw. poj\u0119cie \u201eVocational Awe\u201d, czyli przekonanie, \u017ce biblioteka jest miejscem wr\u0119cz \u201e\u015bwi\u0119tym\u201d i z natury dobrym, spokojnym, co utrudnia stawianie granic i przyznawanie, \u017ce praca ta bywa niszcz\u0105ca. Termin ten stanowi bezpo\u015brednie rozwini\u0119cie krytyki \u201emitu misji\u201d.<\/p>

Vocational Awe to termin u\u017cyty przez bibliotekark\u0119 Fobazi Ettarh w jej prze\u0142omowym eseju z \u201eVocational Awe and Librarianship: The Lies We Tell Ourselves\u201d (2018).<\/p>

Opisuje on zjawisko postrzegania bibliotek (i innych zawod\u00f3w misyjnych) jako instytucji z natury \u201edobrych i \u015bwi\u0119tych\u201d, co stawia je poza krytyk\u0105. Cho\u0107 termin zrodzi\u0142 si\u0119 w \u015brodowisku bibliotekarskim, obecnie jest szeroko stosowany w dyskusjach na temat wypalenia zawodowego i wyzysku w sektorach takich jak edukacja, opieka zdrowotna czy archiwa.<\/p>

Czym wi\u0119c jest Vocational Awe? To przekonanie, \u017ce niekt\u00f3re zawody (np. bibliotekarz, nauczyciel, pracownik organizacji non-profit) s\u0105 z natury szlachetne i niezb\u0119dne dla spo\u0142ecze\u0144stwa do tego stopnia, \u017ce nie mo\u017cna ich krytykowa\u0107.
W praktyce prowadzi to do: akceptacji niskich p\u0142ac i z\u0142ych warunk\u00f3w pracy w imi\u0119 \u201ewy\u017cszego celu\u201d. Pojawia si\u0119 wypalenie zawodowe, poniewa\u017c pracownik czuje, \u017ce nie ma prawa narzeka\u0107 na prac\u0119, kt\u00f3ra jest \u201emisj\u0105\u201d.<\/p>

Tyle w kwestii teorii, kt\u00f3ra jednak z praktyk\u0105 znajduje przecie\u017c wsp\u00f3lny mianownik\u2026 Czasami wydaje si\u0119 nam bibliotekarzom \u2013 \u017ce traktuje si\u0119 nas nie ca\u0142kiem powa\u017cnie, troch\u0119 z przymru\u017conym okiem\u2026 no bo to w sumie tylko KULTURA. Brrrr!
Ju\u017c mnie spina\u2026 wi\u0119c przytulam swoj\u0105 dziewczynk\u0119\u2026. Lepiej.<\/p>

Wszelkie transformacje spo\u0142eczne i technologiczne na przestrzeni lat zmieni\u0142y r\u00f3wnie\u017c nasz\u0105 bran\u017c\u0119.
Ma\u0142e biblioteki pozamykano, tym z potencja\u0142em lokalnym dano szans\u0119 dofinansowywuj\u0105c przebudowy i budowy nowych ksi\u0105\u017cnic z unijnych funduszy. \u00a0Z o\u015brodk\u00f3w ciszy i spokoju zmienili\u015bmy si\u0119 w du\u017ce wielofunkcyjne wr\u0119cz centra kultury dzia\u0142aj\u0105ce wielowymiarowo dostosowywuj\u0105c si\u0119 do coraz wi\u0119kszych potrzeb lokalnych.<\/p>

Czy wynika to z ambicji?, a mo\u017ce wprost przeciwnie z zakompleksienia?, a mo\u017ce z ch\u0119ci udowodnienia \u2013 damy rad\u0119 (nawet jak nie ma kasy) \u2013 kto jak nie My Bibliotekarze\u2026 \u00a0Pewnie wszystko razem wzi\u0119te\u2026 po prostu\u2026 pod\u0105\u017camy z duchem czasu –\u00a0 chc\u0105c by\u0107 na bie\u017c\u0105co z nowymi technologiami, trendami aby kreatywnie i efektywnie, ba! nawet spektakularnie powiedzia\u0142abym – funkcjonowa\u0107, pracowa\u0107 i rozwija\u0107 si\u0119\u2026 tym samym wykrzykuj\u0105c \u2013 My te\u017c jeste\u015bmy nowocze\u015bni i post\u0119powi\u2026 I to wszystko prawda\u2026 tak w\u0142a\u015bnie si\u0119 dzieje, ale nie spos\u00f3b aby te wszystkie zmiany nie odcisn\u0119\u0142y pi\u0119tna\u2026 nie generalizuj\u0119, \u017ce na ca\u0142ym bibliotekarskim \u015brodowisku, ale posun\u0119 si\u0119 do stwierdzenia, \u017ce jednak w du\u017cym wymiarze. \u201eDowali\u0142a\u201d nam na pewno jeszcze do tego Pandemia COVID-19, czyli okres wyt\u0119\u017conego zarz\u0105dzania zasobami online. Dla wielu bibliotekarzy by\u0142o to zdecydowanie du\u017ce wyzwanie.<\/p>

\u00a0Ale nie chc\u0119 si\u0119 absolutnie u\u017cala\u0107\u2026 Bo tak ma ca\u0142y \u015bwiat\u2026 Wszyscy jeste\u015bmy przebod\u017acowani\u2026 \u017cyjemy w przeci\u0105\u017ceniu informacyjnym, w nadmiarze danych i ci\u0105g\u0142ym poczuciu ich systematycznego porz\u0105dkowania. Jak sobie radzi\u0107?
Mo\u017cna czyta\u0107 m\u0105dre poradniki dotycz\u0105ce radzenia sobie ze stresem (tego w Biblio mamy ca\u0142e rega\u0142y), szkoli\u0107 si\u0119 na szkoleniach, p\u00f3j\u015b\u0107 do psychologa\/psychiatry (pami\u0119ta\u0107, \u017ce to ju\u017c nie wstyd) i zdoby\u0107 si\u0119 na samoopiek\u0119, czyli zmieni\u0107 podej\u015bcie i priorytety (bywa trudno), relaksowa\u0107 si\u0119 (bywa \u0142atwo), budowa\u0107 odporno\u015b\u0107 psychiczn\u0105 (oj ci\u0119\u017cko)\u2026 i przytula\u0107 siebie (najprostsze, osi\u0105galne, bezwysi\u0142kowe) – dos\u0142ownie \u2013 tak \u017ceby poczu\u0107 dotyk \u2013 nie jeste\u015b sama\/sam, jestem przy tobie, dasz rad\u0119, jeste\u015b silna\/y\u2026 i w przeno\u015bni \u2013 nagradza\u0107 si\u0119 swoimi ma\u0142ymi przyjemno\u015bciami. Co kto woli\u2026 mo\u017ce chilloutowy dzie\u0144 tylko z SOB\u0104?\u2026 i np. dobr\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105\u2026 Polecam, zalecam, \u017cycz\u0119. Zapytaj wtedy siebie \u2013 jak si\u0119 czujesz? na co masz ochot\u0119? Pos\u0142uchaj tego co chcesz sobie powiedzie\u0107\u2026 A wtedy?…wystarczy wzi\u0105\u0107 g\u0142\u0119boki oddech i do przytulaska\u2026 w ko\u0144cu – jak sami o siebie nie zadbamy<\/em>\u2026 to przecie\u017c wiadomo\u2026<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Olga Nowicka<\/em><\/strong>
Felieton publikowany w Poradniku Bibliotekarza 3\/2026<\/a><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Dofinansowano ze \u015brodk\u00f3w Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodz\u0105cych z Funduszu Edukacji Kulturalnej – pa\u0144stwowego funduszu celowego.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Zadanie „Sanatorium Kulturowe czyli kuracja czytelnicza, kt\u00f3ra podkre\u015bla ide\u0119 regeneracji, wzmocnienia i profilaktyki kompetencji kulturowych\u201d w ramach programu MKiDN Edukacja kulturalna 2026.<\/em><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t