{"id":3436,"date":"2026-04-24T08:00:00","date_gmt":"2026-04-24T06:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mbp.chrzanow.pl\/akademiaslowa\/?p=3436"},"modified":"2026-04-13T11:57:31","modified_gmt":"2026-04-13T09:57:31","slug":"felieton-olgi-nowickiej-kwiecien-2026","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mbp.chrzanow.pl\/akademiaslowa\/index.php\/2026\/04\/24\/felieton-olgi-nowickiej-kwiecien-2026\/","title":{"rendered":"Felieton Olgi Nowickiej \u2013 kwiecie\u0144 2026"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

\u017bycie bez czytania jest niebezpieczne, trzeba zadowoli\u0107 si\u0119 samym \u017cyciem, a to niesie ze sob\u0105 pewne ryzyko<\/em> \u2013 s\u0142owa z powie\u015bci \u201ePlatforma\u201d francuskiego pisarza Michela Houellebecqa. Zachwyci\u0142am si\u0119 nimi i zgadzam si\u0119 absolutnie\u2026 brak literatury zmusza do \u017cycia jedynie w\u0142asnym do\u015bwiadczeniem, co niesie ryzyko ograniczenia, braku zrozumienia \u015bwiata i potencjalnych b\u0142\u0119d\u00f3w. Podobno s\u0105 tacy, kt\u00f3rzy potrafi\u0105 \u017cy\u0107 bez ksi\u0105\u017cek. Wystarczy, \u017ce pojedz\u0105, popij\u0105, poogl\u0105daj\u0105 telewizj\u0119 i zaspokoj\u0105 potrzeby biologiczne. S\u0105 i tacy, kt\u00f3rzy bez czytania nie wyobra\u017caj\u0105 sobie \u017cycia. Nie wszyscy r\u00f3wnie\u017c kochaj\u0105 r\u00f3\u017ce\u2026 a inni wprost za nimi przepadaj\u0105. Nale\u017c\u0119 zdecydowanie do grupy tych kochaj\u0105cych i KSI\u0104\u017bKI, i R\u00d3\u017bE \u2013 kiedy s\u0105 wok\u00f3\u0142 mnie \u2013 czuj\u0119 je wszystkimi zmys\u0142ami \u2013 wr\u0119cz sensualnie\u2026 przez dotyk, zapach, wzrok, bywa, \u017ce i s\u0142uch\u2026 wzbudzaj\u0105 we mnie pozytywne emocje, pewien rodzaj intymno\u015bci\u2026ch\u0142on\u0119 je i odczuwam\u2026Chc\u0119 wi\u0119cej\u2026<\/p>

Dlaczego, kto\u015b zapyta takie dziwne zestawienie? A specjalnie – pod Ma\u0142opolskie Dni Ksi\u0105\u017cki KSI\u0104\u017bKA i R\u00d3\u017bA , kt\u00f3re \u015bwi\u0119tujemy w regionie 23 i 24 kwietnia. U nas W Ma\u0142opolsce \u2013 KSI\u0104\u017bKA i\u00a0 R\u00d3\u017bA – brzmi dumnie \u2013 szczeg\u00f3lnie dla bibliotekarzy.
Dla czytaj\u0105cych ma\u0142opolskich lokals\u00f3w \u2013 to po\u0142\u0105czenie jest niemal idealne. G\u0142\u0119boka tre\u015b\u0107 i pi\u0119kno oraz trwa\u0142o\u015b\u0107 i delikatno\u015b\u0107. Ksi\u0105\u017cka to m\u0105dro\u015b\u0107 i intelekt – r\u00f3\u017ca to uczucie i zmys\u0142y. Razem stanowi\u0105 par\u0119 idealn\u0105 – pewn\u0105 metafor\u0119 \u017cycia, w kt\u00f3rym potrzebujemy zar\u00f3wno wiedzy, jak i pi\u0119kna. Swoiste po\u0142\u0105czenie intelektu z wra\u017cliwo\u015bci\u0105 – to niczym klucz do pe\u0142nego do\u015bwiadczania \u015bwiata\u2026 i do promowania literatury. Bo warto! A trzeba jednak wiedzie\u0107, \u017ce ta metafora ma swoje korzenie
w konkretnej tradycji…<\/p>

A wi\u0119c dawno, dawno temu…w mie\u015bcie Silene (w Libii) \u017cy\u0142 sobie smok, kt\u00f3ry terroryzowa\u0142 wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w.
Aby go uspokoi\u0107, obiecano bestii, \u017ce b\u0119d\u0105 dostarcza\u0107 mu dwie owce ka\u017cdego dnia, aby mogli bra\u0107 wod\u0119 ze \u017ar\u00f3d\u0142a, w kt\u00f3rym smok zrobi\u0142 sobie gniazdo. Je\u015bli brakowa\u0142o owiec, po\u015bwi\u0119cano m\u0142od\u0105 dziewczyn\u0119. Pewnego razu los chcia\u0142, \u017ce wylosowana zosta\u0142a c\u00f3rka kr\u00f3la. W\u0142adca b\u0142aga\u0142 o darowanie \u017cycia kr\u00f3lewnie, jednak nadaremnie. Gdy dziewczyna by\u0142a ju\u017c gotowa do ofiarowania, w pobli\u017cu pojawi\u0142 si\u0119 rycerz \u2013 \u015bwi\u0119ty Jerzy. Wygra\u0142 walk\u0119 z besti\u0105 po wykonaniu znaku krzy\u017ca, a tym samym ocali\u0142 \u017cycie c\u00f3rki kr\u00f3la. Miasto, zachwycone wyczynem rycerza i wdzi\u0119czne za pokonanie smoka, przyj\u0119\u0142o religi\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105.
W miejscu gdzie po walce sp\u0142yn\u0119\u0142a krew smoka, wyr\u00f3s\u0142 pi\u0119kny krzew pe\u0142en r\u00f3\u017c. Jedn\u0105 z nich \u015aw. Jerzy wr\u0119czy\u0142 ksi\u0119\u017cniczce.<\/p>

I tak symbol R\u00f3\u017cy zwi\u0105zany ze \u015aw. Jerzym sta\u0142 si\u0119 popularny w Katalonii, sk\u0105d wywodzi si\u0119 idea \u015awiatowego Dnia Ksi\u0105\u017cki
i Praw Autorskich, gdzie 23 kwietnia tradycyjnie wr\u0119cza si\u0119 kobietom czerwone r\u00f3\u017ce (symbol krwi smoka pokonanego przez rycerza), a m\u0119\u017cczyznom ksi\u0105\u017cki. I tak ju\u017c od 1926 r. Sama data 23 kwietnia nie jest przypadkowa. \u015awi\u0119to to organizowane jest bowiem na cze\u015b\u0107 wielkich pisarzy zmar\u0142ych w tym dniu: Cervantesa, Shakespeare\u2019a i de la Vegi. Zwyczaj katalo\u0144ski zosta\u0142 zaadoptowany do warunk\u00f3w polskich w 2002r. I tak zacz\u0119to obchodzi\u0107 Ma\u0142opolskie Dni Ksi\u0105\u017cki \u201eKsi\u0105\u017cka i R\u00f3\u017ca\u201d oraz\u00a0 \u015awiatowy Dzie\u0144 Ksi\u0105\u017cki i Praw Autorskich, ustanowiony przez UNESCO. Po raz pierwszy w Polsce akcja zosta\u0142a zorganizowana w czerwcu 2002 r., a nast\u0119pnie przeniesiona na kwiecie\u0144, aby zbiega\u0107 si\u0119 ze \u015bwiatowym \u015bwi\u0119tem czytelnictwa.
A jaki jest jej cel? Przede wszystkim rozw\u00f3j czytelnictwa oraz promocja ksi\u0119gar\u0144 i bibliotek, jak r\u00f3wnie\u017c\u00a0 przypomnienie, \u017ce ksi\u0105\u017cka mo\u017ce by\u0107 pi\u0119knym podarunkiem dla ka\u017cdego. A czerwona r\u00f3\u017ca? – jako symbol mi\u0142o\u015bci i pi\u0119kna, w po\u0142\u0105czeniu
z ksi\u0105\u017ck\u0105 tworzy romantyczny akcent zach\u0119caj\u0105cy do czytania i obdarowywania si\u0119 literatur\u0105.<\/p>

Zapewne b\u0119d\u0119 si\u0119 powtarza\u0107 ale tego akurat nigdy nie za du\u017co – warto budowa\u0107 kultur\u0119 czytania, szczeg\u00f3lnie w dzisiejszych czasach, kiedy \u015bwiat zdominowany jest przez media cyfrowe. Obiema r\u0119kami podpisuj\u0119 si\u0119 pod wszelkimi akcjami promuj\u0105cymi ksi\u0105\u017ck\u0119 i bibliotek\u0119. W tym roku Ma\u0142opolskie Dni Ksi\u0105\u017cki Ksi\u0105\u017cka i R\u00f3\u017ca \u015bwi\u0119tuj\u0105 XXV edycj\u0119.
Jestem z nimi od pocz\u0105tku.<\/p>

Wiem dobrze, jak wa\u017cna jest tutaj rola bibliotek, kt\u00f3re opr\u00f3cz pracy z czytelnikiem otwieraj\u0105 si\u0119 szeroko na integracj\u0119 lokalnych spo\u0142eczno\u015bci. Z niesamowit\u0105 kreatywno\u015bci\u0105, krok po kroku budujemy kultur\u0119 czytania i kreujemy nieustannie mod\u0119 na czytanie. W kwietniu promujemy m\u0105dro\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cek i pi\u0119kno r\u00f3\u017c \u2013 zmys\u0142owy intelekt \u2013 czy jest co\u015b bardziej sensualnego? Pami\u0119tajmy o tym, nie tylko przy okazji \u015awiatowego Dnia Ksi\u0105\u017cki, ale ka\u017cdego dnia, si\u0119gaj\u0105c po dobr\u0105 literatur\u0119 i piel\u0119gnuj\u0105c w sobie wra\u017cliwo\u015b\u0107, tak jak dba si\u0119 o delikatne p\u0142atki r\u00f3\u017cy.<\/p>

Zapraszam w tych dniach do Ma\u0142opolski aby odwiedzi\u0107 ksi\u0119garnie i biblioteki a wychodz\u0105c z tych miejsc z ksi\u0105\u017ck\u0105 i r\u00f3\u017c\u0105
w d\u0142oni \u2013 pami\u0119ta\u0107, \u017ce \u017cycie bez ksi\u0105\u017cek i pi\u0119kna jest ubogie. Warto zatem otacza\u0107 si\u0119 jednym i drugim.
23 kwietnia podarujcie bliskiej osobie KSI\u0104\u017bK\u0118 i R\u00d3\u017b\u0118. Niech ten gest b\u0119dzie symbolem \u015bwi\u0119ta literatury i przypomnieniem, \u017ce czytanie to nie tylko zdobywanie wiedzy, ale przede wszystkim celebracja pi\u0119kna.<\/p>

My\u015bl\u0119 jeszcze nad konkretnymi tytu\u0142ami\u2026 z r\u00f3\u017c\u0105 w tytule lub w tle\u2026 jako polecajka czytelnicza: Imi\u0119 r\u00f3\u017cy<\/em> (Umberto Eco): mistrzowskie po\u0142\u0105czenie krymina\u0142u i powie\u015bci historycznej, kt\u00f3re wci\u0105ga czytelnika w podr\u00f3\u017c po \u015bredniowiecznym klasztorze pe\u0142nym tajemnic i zagadek, Pier\u015bcie\u0144 i r\u00f3\u017ca<\/em> (William Makepeace Thackeray): klasyczna ba\u015b\u0144 o magicznych przedmiotach, kt\u00f3re sprawiaj\u0105, \u017ce ich posiadacz wydaje si\u0119 pi\u0119kny w oczach innych, Oskar i pani R\u00f3\u017ca<\/em> (Eric-Emmanuel Schmitt): poruszaj\u0105ca opowie\u015b\u0107 o dziesi\u0119cioletnim ch\u0142opcu, kt\u00f3ry dzi\u0119ki rozmowom z wolontariuszk\u0105, pani\u0105 R\u00f3\u017c\u0105, odnajduje sens \u017cycia w obliczu choroby i oczywi\u015bcie Ma\u0142y Ksi\u0105\u017c\u0119<\/em> (Antoine de Saint-Exup\u00e9ry): cho\u0107 bez r\u00f3\u017cy w tytule – jest filozoficzn\u0105 opowie\u015bci\u0105 o dorastaniu do mi\u0142o\u015bci, przyja\u017ani i odpowiedzialno\u015bci i wa\u017cnym dzie\u0142em literackim traktuj\u0105cym o relacjach z drugim cz\u0142owiekiem.<\/p>

[\u2026] –<\/em> Dzie\u0144 dobry – powiedzia\u0142.<\/em><\/p>

By\u0142 w ogrodzie pe\u0142nym r\u00f3\u017c.<\/em><\/p>

– Dzie\u0144 dobry – odpowiedzia\u0142y r\u00f3\u017ce.<\/em><\/p>

Ma\u0142y Ksi\u0105\u017c\u0119 przyjrza\u0142 si\u0119 im. Bardzo by\u0142y podobne do jego r\u00f3\u017cy.<\/em><\/p>

– Kim jeste\u015bcie? – zapyta\u0142 zdziwiony.<\/em><\/p>

– Jeste\u015bmy r\u00f3\u017cami – odpar\u0142y r\u00f3\u017ce.<\/em><\/p>

– Ach… – westchn\u0105\u0142 Ma\u0142y Ksi\u0105\u017c\u0119.<\/em><\/p>

I poczu\u0142 si\u0119 bardzo nieszcz\u0119\u015bliwy. Jego r\u00f3\u017ca zapewnia\u0142a go, \u017ce jest jedyna na \u015bwiecie. A oto tu, w jednym ogrodzie, jest pi\u0119\u0107 tysi\u0119cy podobnych![\u2026]<\/em><\/p>

P.S. Pami\u0119tajmy, \u017ce \u017cycie pe\u0142ne wiedzy, ale pozbawione wra\u017cliwo\u015bci, by\u0142oby puste, podobnie jak \u017cycie pe\u0142ne emocji, lecz pozbawione refleksji. Niech ta metafora KSI\u0104\u017bKI i R\u00d3\u017bY inspiruje nas do ci\u0105g\u0142ego rozwoju i dbania o emocjonaln\u0105 delikatno\u015b\u0107. Kochajmy ksi\u0105\u017cki, kochajmy biblioteki\u2026 i r\u00f3\u017ce\ud83d\ude0a<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Felieton publikowany w Poradnik Bibliotekarza 4\/2026<\/a><\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Olga Nowicka<\/em><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Dofinansowano ze \u015brodk\u00f3w Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodz\u0105cych z Funduszu Edukacji Kulturalnej – pa\u0144stwowego funduszu celowego.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Zadanie „Sanatorium Kulturowe czyli kuracja czytelnicza, kt\u00f3ra podkre\u015bla ide\u0119 regeneracji, wzmocnienia i profilaktyki kompetencji kulturowych\u201d w ramach programu MKiDN Edukacja kulturalna 2026.<\/em><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t