{"id":4268,"date":"2026-10-15T11:43:54","date_gmt":"2026-10-15T09:43:54","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mbp.chrzanow.pl\/forumregionalne\/?page_id=4268"},"modified":"2026-11-03T09:04:36","modified_gmt":"2026-11-03T08:04:36","slug":"program-2026","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.mbp.chrzanow.pl\/forumregionalne\/program-2026\/","title":{"rendered":"Program 2026"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

PROGRAM X Forum Regionalnego Mi\u0119dzy Ma\u0142opolsk\u0105 A G\u00f3rnym \u015al\u0105skiem, kt\u00f3re przebiega pod has\u0142em: \u201eKolej\u0105, rzek\u0105, drog\u0105\u2026: transport, komunikacja, infrastruktura transportowa Ma\u0142opolski i G\u00f3rnego \u015al\u0105ska\u201d<\/h2>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

19 Listopada 2026<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Miejska Biblioteka Publiczna w Chrzanowie
ul. W\u0142adys\u0142awa Broniewskiego 10C, 32-500 Chrzan\u00f3w<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

9:30-10:00<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Rejestracja<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

10:00-10:15<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Powitanie<\/b><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

10:15-10:45<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Mateusz Moczulski<\/a> „Etnograficzne relacje i obrazy przemieszczania si\u0119 kolej\u0105, rzek\u0105 i drog\u0105 mieszka\u0144c\u00f3w Ma\u0142opolski Zachodniej od XIX wieku<\/em>„<\/p>

Prelekcja po\u015bwi\u0119cona b\u0119dzie przedstawieniu wybranych przyk\u0142ad\u00f3w, motyw\u00f3w i relacji zwi\u0105zanych z przemieszczaniem si\u0119 w przestrzeni kulturowej, fizycznej i obrz\u0119dowej Zachodniej Ma\u0142opolski. W spojrzeniu (klasycznie opisuj\u0105cego) etnografa wa\u017cna b\u0119dzie w\u0119dr\u00f3wka przedmiotu – np. skrzyni posagowej – od wytw\u00f3rcy (skrzynie typu skawi\u0144skiego) do wyprawy panny m\u0142odej ze skrzyni\u0105 np. przez Wis\u0142\u0119 do przewiezienia skrzyni do m\u0119\u017ca do s\u0105siedniej wsi.
Sie\u0107 dr\u00f3g, ruch i mobilno\u015b\u0107 b\u0119dzie pr\u00f3b\u0105 opowie\u015bci o tradycji, zwi\u0105zkach i dynamice przestrzeni kulturowej.
Na podstawie materia\u0142\u00f3w terenowych zebranych dla Muzeum Ma\u0142opolski Zachodniej zostanie om\u00f3wiona przyk\u0142adowa historia i relacja s\u0105siad\u00f3w przez Wis\u0142\u0119. Zostanie przedstawiony etnograficzny przyczynek do obrazu ruchu komercyjnego i komunikacji na Wi\u015ble nowo\u017cytnej kultury ch\u0142opskiej. Jednocze\u015bnie zostanie skr\u00f3towo zreferowana – perspektywa historyka – czyli praca np. dot. mobilno\u015bci Krakowiak\u00f3w pi\u00f3ra prof. Mateusza Wy\u017cgi. W tym kontek\u015bcie te\u017c zasygnalizowane zagadnienie podr\u00f3\u017cy do pracy przemys\u0142owej ch\u0142opskich mieszka\u0144c\u00f3w ziemi chrzanowskiej czy szlaki garncarskie wiod\u0105ce np. z ziemi krzeszowickiej do Wis\u0142y w literaturze regionalist\u00f3w oraz impakt zwi\u0105zany z rozwojem kolejnictwa. Zwi\u0105zki i komunikacja z dalekim i bliskim centrum (Chrzan\u00f3w, Krak\u00f3w) poprzez pojedyncze przyk\u0142ady mobilno\u015bci z materia\u0142\u00f3w terenowych – dot. obrz\u0119dowo\u015bci, wsp\u00f3\u0142zawodnictwa w tradycyjnym szopkarstwie, czy zbieraniu poda\u0144 i legend (Piotr Jaworek, profesor z P\u0142azy).<\/h5>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

10:45-11:15<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Aleksander Babi\u0144ski<\/a> „Wp\u0142yw kolei na rozw\u00f3j urbanistyczny O\u015bwi\u0119cimia w okresie galicyjskim”<\/em><\/p>

O\u015bwi\u0119cim, miasto, kt\u00f3re w XIX wieku przekszta\u0142ci\u0142o si\u0119 z niewielkiego miasteczka w w\u0119ze\u0142 kolejowy, \u0142\u0105cz\u0105c je z takimi miastami jak Wiede\u0144, Bohumin (Oderberg), Krak\u00f3w, Lw\u00f3w, Wroc\u0142aw czy Berlin. Pocz\u0105tek drogi ku rozwojowi by\u0142 jednak trudny. W ostatnich latach przynale\u017cno\u015bci miasta do Rzeczpospolitej, dzieli\u0142 los innych miast i miasteczek koronnych, kt\u00f3ry zapisa\u0142 si\u0119 ich powolnym upadkiem. Impuls do rozwoju O\u015bwi\u0119cimia da\u0142o dopiero dotarcie tutaj kolei. Wybudowany na terenie Brzezinki i Babic dworzec kolejowy doprowadzi\u0142 do rozwoju miasta w kierunku zachodnim, a w drugiej po\u0142owie XIX wieku O\u015bwi\u0119cim sta\u0142 si\u0119 wa\u017cnym w\u0119z\u0142em kolejowym, \u0142\u0105cz\u0105cym Kolej P\u00f3\u0142nocn\u0105 Cesarza Ferdynanda, prusk\u0105 Kolej G\u00f3rno\u015bl\u0105sk\u0105 oraz Galicyjsk\u0105 Kolej Transwersaln\u0105.<\/h5>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

11:15-11:45<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Stanis\u0142aw Garlicki<\/a> \u201cJak niegdy\u015b s\u00f3l Wis\u0142\u0105 do O\u015bwi\u0119cimia i Chrzanowa zaci\u0105gano\u201d<\/em><\/p>

Prelekcja zwraca uwag\u0119 na zjawisko transportu soli z Wieliczki w g\u00f3r\u0119 Wis\u0142y od czas\u00f3w staropolskich do po\u0142owy XIX w. Autor skupia si\u0119 na ukazaniu roli port\u00f3w i sk\u0142ad\u00f3w soli w M\u0119tkowie i Dworach. Kanw\u0105 prelekcji s\u0105 przede wszystkim archiwalne mapy z prze\u0142omu XVIII i XIX w. Niezwyk\u0142o\u015b\u0107 wspomnianego transportu polega\u0142a na przewozie soli w g\u00f3r\u0119 rzeki, czyli pod pr\u0105d – najcz\u0119\u015bciej spotykamy si\u0119 z tzw. sp\u0142awem, czyli transportem w d\u00f3\u0142 rzeki, zgodnie z jej biegiem. Temat sk\u0142ad\u00f3w soli oraz innych towar\u00f3w nad Wis\u0142\u0105 jest ma\u0142o znany. R\u00f3wnie\u017c technika transportu w g\u00f3r\u0119 rzeki jest rzadko omawiana. W przeciwie\u0144stwie do sp\u0142awu, by\u0142o to zaci\u0105ganie (st\u0105d u\u017cycie tego s\u0142owa w temacie prelekcji) statk\u00f3w rzecznych pod pr\u0105d przez ludzi lub konie. Po przybyciu na miejsce s\u00f3l by\u0142a sk\u0142adowana w specjalnych przybrze\u017cnych magazynach, a nast\u0119pnie rozprowadzana po okolicy lub przeznaczana na eksport za granic\u0119. Tego rodzaju transport i handel zosta\u0142 wyeliminowany przez transport kolejowy w 2. po\u0142owie XIX w.<\/h5>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

11:45-12:15<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Przerwa kawowa<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

12:15-12:45<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Krzysztof Brandys<\/a> \u201c170 lat kolei w Chrzanowie – i co nam dzi\u015b z tego?\u201d<\/em><\/p>

W 1856 roku poprowadzono przez Chrzan\u00f3w Kolej P\u00f3\u0142nocn\u0105 Cesarza Ferdynanda. Jej istnienie i historia do dzi\u015b przek\u0142ada si\u0119 na kszta\u0142t miasta i bezpo\u015brednio koreluje z jego tkank\u0105. To 170-letnia opowie\u015b\u0107 o tym co min\u0119\u0142o, co materialnie pozosta\u0142o jako \u015bwiadectwa historii oraz co dzi\u015b daje nam po\u0142o\u017cenie w \u015bladzie dawnej „kolei wiede\u0144skiej”, z kt\u00f3rej korzystamy docieraj\u0105c mi\u0119dzy innymi na codzie\u0144 do Krakowa, ale r\u00f3wnie\u017c w stron\u0119 g\u0142\u00f3wnego miasta monarchii austro-w\u0119gierskiej – Wiednia czy stolicy Kr\u00f3lestwa Czech – Pragi.<\/h5>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

12:45-13:15<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Jacek Cwetler<\/a> „Stacja Dziedzice”<\/em><\/p>

Stacja w Dziedzicach, nale\u017c\u0105ca do Uprzywilejowanej Kolei P\u00f3\u0142nocnej Cesarza Ferdynanda, w grudniu ubieg\u0142ego roku, obchodzi\u0142a 170 lat swojej dzia\u0142alno\u015bci Dworzec w Czechowicach-Dziedzicach, w tym roku zosta\u0142 oddany do u\u017cytku po rewitalizacji.
W budynku dworca powstanie muzeum przemys\u0142u i \u015bwiat\u0142a.
Stacja w Dziedzicach to jeden z najwi\u0119kszych w\u0119z\u0142\u00f3w kolejowych Polski po\u0142udniowej, skomunikowany z ca\u0142\u0105 przedwojenn\u0105 Europ\u0105.
Stacja sta\u0142a si\u0119 trampolin\u0105 do powstania wielu zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142owych – Walcownia Metali „Dziedzice”, kopalnia „Silesia”, zapa\u0142kownia, rafineria Vacuum Oil Company, nale\u017c\u0105ca do koncernu J.D. Rockefellera , Standard Oil Co. , zak\u0142ady rowerowe „Apollo” oraz wiele innych.
Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce te kilkadziesi\u0105t zak\u0142ad\u00f3w funkcjonowa\u0142o do 1951 roku na wsiach Czechowice i Dziedzice, wtedy to dopiero nadano prawa miejskie Czechowicom.
Przez dziedzicki dworzec przewin\u0119\u0142o si\u0119 wielu cesarzy, kr\u00f3l\u00f3w, ksi\u0105\u017c\u0105t i ksi\u0119\u017cnych, a nawet bu\u0142garski car, Habsburgowie z \u017bywca, Hochbergowie z Pszczyny, Radziwi\u0142\u0142owie, etc. Marsza\u0142ek Francji i Anglii Ferdynand Foch na dziedzickim dworcu otrzyma\u0142 bu\u0142aw\u0119 Marsza\u0142ka Polski. Genera\u0142owie, dyplomaci s\u0142awni poeci, pisarze, kompozytorzy, \u015bpiewacy operowi i sportowcy.
Dworzec dziedzicki wita\u0142 doczesne szcz\u0105tki Henryka Sienkiewicza, gen. J\u00f3zefa Bema i relikwie \u015bw. Andrzeja Boboli.
Gdynia powsta\u0142a z morza a Czechowice-Dziedzice z kolei \u017celaznych.<\/h5>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

13:15-13:45<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Robert Garstka<\/a> \u201cStacyjka. Przeznaczenie, zmiana i architektoniczne ciekawostki\u201d<\/em><\/p>

Referat dotyczy\u0107 b\u0119dzie kilku wybranych stacji kolejowych w wojew\u00f3dztwie \u015bl\u0105skim, wraz z opisem ich stanu obecnego np. zmiana ich przeznaczenia z poczekalni na informacj\u0119 turystyczn\u0105.<\/h5>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

13:45 - 14:30<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Lunch<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

14:30-15:00<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Zako\u0144czenie<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

20 Listopada 2026<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Muzeum Ma\u0142opolski Zachodniej w Wygie\u0142zowie. Ma\u0142opolskie Muzeum Po\u017carnictwa w Alwerni
ul. Koryci\u0144skiego 6a, 32 \u2013 566 Alwernia<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

10:00-10:15 <\/span><\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Powitanie<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

10:15-10:45 <\/span><\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Wies\u0142awa Jarguz<\/a> „Galary z \u0141\u0105czan jako \u015brodek transportu Wis\u0142\u0105 – spojrzenie historyczne”<\/em><\/p>

Rys historyczny wprowadzaj\u0105cy w budow\u0119 galar\u00f3w, w\u0105tki z dziej\u00f3w \u017ceglugi z wykorzystaniem galar\u00f3w, zas\u0142ugi flisaka Franciszka Misi z \u0141\u0105czan – ewakuacja Wis\u0142\u0105 dzie\u0142 sztuki z Zamku na Wawelu we wrze\u015bniu 1939 r., odkrycie archeologiczne galara z 2011 r., kultywowanie i upowszechnianie tradycji flisackich.<\/h5>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

10:45-11:15 <\/span><\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Grzegorz Or\u0142owski<\/a> „Rzeka Wis\u0142a w tw\u00f3rczo\u015bci Tadeusza Chrzanowskiego. W 20-t\u0105 rocznic\u0119 \u015bmierci wybitnego humanisty”<\/em><\/p>

Prof. Tadeusz Chrzanowski by\u0142 wybitnym historykiem sztuki i inwentaryzatorem zabytk\u00f3w. Mi\u0142o\u015bnikom zabytk\u00f3w znana jest jego praca pt. „Sztuka Ziemi Krakowskiej”, kt\u00f3r\u0105 napisa\u0142 wsp\u00f3lnie ze swoim przyjacielem dr. Marianem Korneckim, znawc\u0105 architektury drewnianej i wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u0105 skansenu w Wygie\u0142zowie. Chrzanowski interesowa\u0142 si\u0119 te\u017c problematyk\u0105 dziej\u00f3w transportu wi\u015blanego, kt\u00f3ry przyczyni\u0142 si\u0119 do rozkwitu wielu o\u015brodk\u00f3w po\u0142o\u017conych nad t\u0105 „kr\u00f3low\u0105 rzek polskich”, w tym obu stolic: Krakowa i Warszawy. W swoim zbiorze esej\u00f3w pt. „\u017bywe i martwe granice” (1974) zawar\u0142 obszerny rozdzia\u0142 po\u015bwi\u0119cony Wi\u015ble, napisany oryginalnym, wr\u0119cz eksperymentalnym j\u0119zykiem. Rozdzia\u0142 ten by\u0142 literackim nawi\u0105zaniem do staropolskiego utworu Sebastiana Fabiana Klonowica pt. „Flis, to jest Spuszczanie statk\u00f3w Wis\u0142\u0105 i inszymi rzekami do niej przypadaj\u0105cymi” (1595).<\/h5>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

11:15-11:45 <\/span><\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Norbert Kara\u015b<\/a> „Komunikacja autobusowa w powiatach: olkuskim i b\u0119dzi\u0144skim do 1945 r.”<\/em><\/p>

Chcia\u0142bym przedstawi\u0107 komunikacj\u0119 autobusow\u0105 na terenie powiat\u00f3w: olkuskiego i b\u0119dzi\u0144skiego do 1945 r. Om\u00f3wi\u0107 przedsi\u0119biorstwa j\u0105 wykonuj\u0105ce, realia pracy kierowcy i rozk\u0142ady jazdy, wspomnie\u0107 o \u00f3wczesnej sieci drogowej i autobusach jakie kursowa\u0142y na naszych drogach. Om\u00f3wi\u0107 oznakowania autobus\u00f3w z tamtych lat. Inna by\u0142a rzeczywisto\u015b\u0107 komunikacyjna w II RP, a inna w czasie II wojny \u015bwiatowej, gdzie interesuj\u0105cy nas teren podzielony by\u0142 pomi\u0119dzy III Rzesz\u0119, a Generalne Gubernatorstwo. Odno\u015bnie cz\u0119\u015bci zagadnie\u0144 wykorzystam m\u00f3j artyku\u0142 z ostatniego nr-u „Ilcusian”, w kt\u00f3rych omawia\u0142am te zagadnienia w powiecie olkuskim.<\/h5>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

11:45-12:15 <\/span><\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Przerwa kawowa\u00a0<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

12:15-12:45 <\/span><\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Jacek Sypie\u0144<\/a> „Wsi\u0105\u015b\u0107 do poci\u0105gu. Rola komunikacji kolejowej w rozwoju turystyki na ziemi olkuskiej do 1939 roku”<\/em><\/p>

W 1885 r. przez ziemi\u0119 olkusk\u0105 zosta\u0142a przeprowadzona pierwsza linia kolejowa, czyli Droga \u017belazna Iwangorodzko-D\u0105browska. Zapocz\u0105tkowa\u0142o to rozw\u00f3j gospodarczy powiatu olkuskiego, ale tak\u017ce u\u0142atwi\u0142o dost\u0119p turyst\u00f3w do atrakcji znajduj\u0105cych si\u0119 na jego terenie. Dzi\u0119ki po\u0142\u0105czeniu kolejowemu poprawi\u0142 si\u0119 dojazd do popularnego uzdrowiska w Ojcowie. Polskie Towarzystwo Krajoznawcze, kt\u00f3re mia\u0142o lokalne oddzia\u0142y m.in. w Cz\u0119stochowie (1908), Zawierciu (1910), czy Olkuszu (1911) zaj\u0119\u0142o si\u0119 obs\u0142ug\u0105 ruchu turystycznego organizuj\u0105c wycieczki uwzgl\u0119dniaj\u0105ce po\u0142\u0105czenia kolejowe. W okresie mi\u0119dzywojennym dzi\u0119ki linii kolejowej ziemia olkuska sta\u0142a si\u0119 popularnym miejscem wyjazd\u00f3w zorganizowanych, g\u0142\u00f3wnie mieszka\u0144c\u00f3w Zag\u0142\u0119bia. Ich organizatorami by\u0142o PTK, ale tak\u017ce ZHP oraz organizacje spo\u0142eczne i zwi\u0105zki zawodowe. Zacz\u0119to wydawa\u0107 przewodniki turystyczne po ziemi olkuskiej. W tym okresie wsie powiatu olkuskiego po\u0142o\u017cone w pobli\u017cu linii kolejowej sta\u0142y si\u0119 miejscem indywidulanych przyjazd\u00f3w rodzin \u201eletnik\u00f3w\u201d, g\u0142\u00f3wnie mieszka\u0144c\u00f3w Zag\u0142\u0119bia. Zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 osady letniskowe, np. Bukowno. Powstawa\u0142y hotele, pensjonaty i prywatne kwatery. W 1930 r. zosta\u0142 wyznakowany pierwszy pieszy szlak turystyczny na Jurze, kt\u00f3ry prowadzi\u0142 przez Ojc\u00f3w i Pieskow\u0105 Ska\u0142\u0119. W 1934 r. w pobli\u017cu stacji kolejowej Rabsztyn powsta\u0142o prewentorium dla dzieci chorych na gru\u017alic\u0119. Czynnikiem, kt\u00f3ry sprzyja\u0142 rozwojowi turystyki by\u0142y ta\u0144sze bilety taryfowe do stacji kolejowych w powiecie olkuskim wprowadzone przez PKP.<\/h5>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

12:45-13:15<\/span><\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Ariel Ciecha\u0144ski<\/a> „Transport piwa kolej\u0105 w okresie mi\u0119dzywojennym na terenie dyrekcji krakowskiej oraz katowickiej PKP”<\/em><\/p>

Problematyka transportu piwa kolej\u0105 w Ma\u0142opolsce i na \u015al\u0105sku nie doczeka\u0142a si\u0119 do tej pory szerszych opracowa\u0144, za\u015b nawet w monografiach poszczeg\u00f3lnych browar\u00f3w (np. w Tychach) ledwie j\u0105 sygnalizowano. Skutkiem tego jest zauwa\u017calna znacz\u0105ca luka badawcza, co szczeg\u00f3lnie zaskakuje, gdy\u017c dla zak\u0142ad\u00f3w piwowarskich obu tych region\u00f3w zachowano nad wyraz bogat\u0105 spu\u015bcizn\u0119 archiwaln\u0105. Ponadto dost\u0119pne s\u0105 bardzo szczeg\u00f3\u0142owe dane statystyczne PKP dla II RP obejmuj\u0105ce informacje o stacjach nadania i przeznaczenia piwa przewo\u017conego po polskiej sieci kolejowej. Cho\u0107 nie by\u0142 to \u0142adunek bardzo istotny z punktu widzenia masowych przewoz\u00f3w PKP, to jego dystrybucja za pomoc\u0105 wagon\u00f3w (zw\u0142aszcza w\u0142asnych przedsi\u0119biorstw) charakteryzowa\u0142a si\u0119 zdecydowanie interesuj\u0105cymi w\u0142a\u015bciwo\u015bciami przestrzennymi, a same procesy wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie zwane logistycznymi warte s\u0105 tak\u017ce szerszego przybli\u017cenia. Szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0119 mia\u0142y tu Ma\u0142opolska i \u015al\u0105sk – to tu w dwudziestoleciu mi\u0119dzywojennym znajdowa\u0142y si\u0119 a\u017c trzy z tzw. Wielkiej Pi\u0105tki browar\u00f3w. Bardzo istotn\u0105 rol\u0119 pe\u0142ni\u0142y tu zw\u0142aszcza Okocim i \u017bywiec dysponuj\u0105ce w\u0142asnym parkiem wagonowym i bocznicami oraz nadaj\u0105ce w skali roku po kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy ton piwa. Interesuj\u0105cym przyk\u0142adem jest te\u017c sytuacja obu browar\u00f3w tyskich do\u015bwiadczaj\u0105cych spektakularnego ekspedycji z\u0142ocistego trunku w przedmiotowym okresie. W rozwa\u017caniach o obu regionach te\u017c nie mo\u017cna pomin\u0105\u0107 roli mniejszych zak\u0142ad\u00f3w piwowarskich z Cieszyna, Bielska, Tarnowa czy Tenczynka.<\/h5>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

13:15-13:30<\/span><\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Beata Szandor, Anna \u0141ydka Prezentacja wydawnictwa regionalnego \u201eIlcusiana<\/em>\u201d\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

13:30-14:00<\/span><\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Zwiedzanie Ma\u0142opolskiego Muzeum Po\u017carnictwa w Alwerni<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

14:00-14:45<\/span><\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Lunch<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

14:45-15:00<\/span><\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Zako\u0144czenie<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

ORGANIZATORZY<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

PROGRAM X Forum Regionalnego Mi\u0119dzy Ma\u0142opolsk\u0105 A G\u00f3rnym \u015al\u0105skiem, kt\u00f3re przebiega pod has\u0142em: \u201eKolej\u0105, rzek\u0105, drog\u0105\u2026: transport, komunikacja, infrastruktura transportowa Ma\u0142opolski i G\u00f3rnego \u015al\u0105ska\u201d 19 Listopada 2026 Miejska Biblioteka Publiczna w Chrzanowieul. W\u0142adys\u0142awa Broniewskiego 10C, 32-500 Chrzan\u00f3w 9:30-10:00 Rejestracja 10:00-10:15 Powitanie 10:15-10:45 Mateusz Moczulski „Etnograficzne relacje i obrazy przemieszczania si\u0119 kolej\u0105, rzek\u0105 i drog\u0105 mieszka\u0144c\u00f3w […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-4268","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mbp.chrzanow.pl\/forumregionalne\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4268","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mbp.chrzanow.pl\/forumregionalne\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mbp.chrzanow.pl\/forumregionalne\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mbp.chrzanow.pl\/forumregionalne\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mbp.chrzanow.pl\/forumregionalne\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4268"}],"version-history":[{"count":28,"href":"https:\/\/www.mbp.chrzanow.pl\/forumregionalne\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4268\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4375,"href":"https:\/\/www.mbp.chrzanow.pl\/forumregionalne\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4268\/revisions\/4375"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mbp.chrzanow.pl\/forumregionalne\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4268"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}