Stefan Żeromski
Z okazji setnej rocznicy śmierci Stefana Żeromskiego, Sejm ustanowił rok 2025 Rokiem Stefana Żeromskiego!
To hołd dla „jednego z najwybitniejszych polskich pisarzy, duchowego autorytetu polskiej inteligencji” – jak głosi uchwała.
Stefan Żeromski urodził się 14 października 1864 roku w Strawczynie koło Kielc, w ubogiej rodzinie szlacheckiej.
Dzieciństwo spędził w Ciekotach, w Górach Świętokrzyskich, które później często pojawiały się w jego utworach.
Od najmłodszych lat wykazywał zainteresowanie literaturą i losem ludzi biednych. Uczył się w gimnazjum w Kielcach, gdzie zetknął się z problemem rusyfikacji i trudnych warunków szkolnych – te doświadczenia stały się inspiracją do napisania „Syzyfowych prac”.
Po ukończeniu szkoły wyjechał do Warszawy, gdzie studiował w Szkole Weterynaryjnej, jednak ze względów materialnych nie ukończył studiów.
Utrzymywał się z pracy guwernera i nauczyciela w zamożnych dworach szlacheckich.
W 1892 roku wyjechał do Szwajcarii, gdzie przez kilka lat pracował jako bibliotekarz w Polskim Muzeum Narodowym
w Rapperswilu.
W tym samym okresie zaczął publikować swoje pierwsze utwory literackie. Początkowo pisał nowele i opowiadania, w których poruszał tematykę społeczną, narodową i moralną. Z czasem stał się jednym z najważniejszych pisarzy Młodej Polski.
Jego twórczość cechowała głęboka wrażliwość społeczna, realistyczny opis rzeczywistości oraz troska o los człowieka – zwłaszcza ubogich, skrzywdzonych.
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku Żeromski aktywnie uczestniczył w życiu społecznym i kulturalnym kraju.
Współorganizował Związek Zawodowy Literatów Polskich, był też inicjatorem utworzenia Akademii Literatury Polskiej.
W 1920 zamieszkał w willi Świt w Konstancinie pod Warszawą, gdzie spędził ostatnie lata życia.
Zmarł 20 listopada 1925 roku w Warszawie.
