83. rocznia wybuchu Powstania w getcie warszawskim
19 kwietnia przypada 83. Rocznica wybuchu Powstania w getcie warszawskim – jednego z najważniejszych symboli oporu przeciwko nazistowskiemu terrorowi w okupowanej Europie. Wydarzenie na trwałe zapisało się w historii Polski i świata jako akt heroizmu, determinacji i walki o godność w obliczu niemal pewnej śmierci.
Po utworzeniu przez Niemców getta w Warszawie w 1940 roku, zamknięto w nim setki tysięcy Żydów skazanych na głód, choroby i deportacje do obozów zagłady. Latem 1942 rozpoczęła się tzw. Wielka Akcja – masowe wywózki mieszkańców getta do Treblinki. Wówczas stało się jasne, że celem okupanta jest całkowita eksterminacja ludności żydowskiej.
19 kwietnia 1943, w przeddzień żydowskiego święta Pesach, niemieckie oddziały wkroczyły do getta, aby ostatecznie je zlikwidować. Decyzja o likwidacji spotkała się z niespodziewanym oporem.
Źydowskie organizacje bojowe (Żydowska Organizacja Bojowa oraz Żydowski Związek Wojskowy) podjęły walkę zbrojną.
Na czele powstania stanęli m.in. Mordechaj Anielewicz oraz Paweł Frenkel. Choć powstańcy byli słabo uzbrojeni i mieli niewielkie szanse na zwycięstwo militarne, ich celem była walka o honor i sprzeciw biernego poddania się zagładzie.
Walki trwały niemal miesiąc. Powstańcy wykorzystywali znajomość terenu, bunkry i system kanałów. Niemcy, dowodzeni przez Jurgena Stroopa, stopniowo niszczyli getto, paląc i wysadzając budynki oraz schrony.
16 maja powstanie zostało brutalnie stłumione, a Wielka Synagoga na Tłomackiem została wysadzona jako symboliczny akt „zwycięstwa”. Getto przestało istnieć, a jego teren zmieniono w morze ruin.
Historia powstania w getcie warszawskim przypomina, do czego prowadzą nienawiść, uprzedzenia i dehumanizacja. Jednocześnie uczy, że nawet w najtrudniejszych warunkach możliwy jest opór i zachowanie godności.
Po 83 latach, pamięć o tych wydarzeniach jest wciąż żywa. Każdego roku Warszawa organizuje uroczystości upamiętniające bohaterów powstania, a symbolem pamięci stał się żonkil – znak szacunku dla ofiar i uczestników walk.
