25. rocznica śmierci Tove Jansson

Tove Jansson urodziła się 9 sierpnia 1914 roku w Helsinkach.
Była jedną z najbardziej niezwykłych i wszechstronnych artystek XX wieku, fińską pisarką szwedzkiego pochodzenia, malarką, ilustratorką oraz karykaturzystką, której twórczość ukształtowała wyobraźnię wielu pokoleń czytelników na całym świecie.

Wychowała się w artystycznej rodzinie rzeźbiarza i graficzki, co naturalnie skierowało ją na drogę sztuk pięknych.
Studiowała malarstwo w Sztokholmie, Helsinkach i Paryżu. Przez lata uważała się przede wszystkim za malarkę, a w czasie
II wojny światowej zdobyła rozgłos jako odważna karykaturzystka polityczna, bezlitośnie kpiąc na łamach satyrycznego pisma „Garm” zarówno z Hitlera, jak i ze Stalina. To właśnie w mrocznych czasach wojennych, szukając ucieczki od brutalnej rzeczywistości, powołała do życia świat, który przyniósł jej globalną nieśmiertelność.

W 1945 roku wydała książkę „Małe trolle i duża powódź”, która zapoczątkowała kultową serię o Muminkach.
Dolina Muminków zamieszkana przez przypominające hipopotamy białe trolle oraz galerię ekscentrycznych stworzeń, takich jak Włóczykij, Mała Mi czy Paszczak, stała się fenomenem literackim. Opowieści te, choć pisane z myślą o młodszych, kryły
w sobie głęboką, egzystencjalną mądrość, melancholię oraz pochwałę wolności, tolerancji i rodzinnego ciepła.
Sukces literacki pociągnął za sobą produkcję komiksów, sztuk teatralnych oraz globalny przemysł gadżetów, który z czasem zaczął artystkę nieco przytłaczać.

Jansson była jednak twórczynią niezwykle wszechstronną i nie dała się zamknąć wyłącznie w świecie opowieści dla dzieci. Była autorką znakomitych, subtelnych powieści i opowiadań dla dorosłych, wśród których wyróżnia się autobiograficzna „Książka o lecie” (1972), będąca poruszającym zapisem relacji starszej kobiety i jej wnuczki na samotnej wyspie.
Prywatnie przez dekady związana była z graficzką Tuulikki Pietilä, z którą spędzała letnie miesiące w skrajnie surowych warunkach na maleńkiej, bezludnej wysepce Klovharu w Zatoce Fińskiej, czerpiąc stamtąd inspirację do swojej twórczości.

Zmarła 27 czerwca 2001 roku w Helsinkach w wieku 86 lat. Tove Jansson pozostaje symbolem artystycznej niezależności
i wrażliwości, która udowodniła, że wielka literatura potrafi zacierać granice między światem dzieci i dorosłych, niosąc uniwersalne przesłanie o akceptacji inności.