150. rocznica śmierci Aleksandra Fredry

Aleksander Fredro urodził się 20 czerwca 1793 roku w Surochowie koło Jarosławia, w rodzinie szlacheckiej.
Jego młodość przypadła na okres burzliwych przemian politycznych związanych z rozbiorami Polski i epoką napoleońską.
W wieku zaledwie szesnastu lat wstąpił do armii Księstwa Warszawskiego i uczestniczył w kampaniach wojennych Napoleona. Walczył między innymi podczas wyprawy na Moskwę w 1812 roku. Za odwagę i zasługi wojskowe został odznaczony Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari oraz francuską Legią Honorową.

Po zakończeniu służby wojskowej osiadł w majątkach rodzinnych na terenie Galicji i poświęcił się działalności literackiej.
Już pierwsze komedie zwróciły uwagę publiczności i krytyków. Fredro stworzył własny, niepowtarzalny styl oparty na błyskotliwym dialogu, dowcipie sytuacyjnym oraz doskonałej znajomości ludzkiej natury. Potrafił z humorem przedstawiać codzienne konflikty, rodzinne spory, miłosne perypetie i przywary różnych środowisk społecznych.

Do jego najważniejszych dzieł należą „Zemsta”, „Śluby panieńskie”, „Pan Jowialski”, „Damy i huzary”, „Dożywocie” oraz „Mąż i żona”. Szczególne miejsce zajmuje „Zemsta”, uznawana za jedną z najwybitniejszych polskich komedii. Historia sporu Cześnika Raptusiewicza i Rejenta Milczka, pełna humoru, barwnych postaci i niezapomnianych dialogów, do dziś zachwyca kolejne pokolenia odbiorców.

Fredro był nie tylko komediopisarzem. Pisał także bajki, aforyzmy, wiersze i pamiętniki. Jego „Trzy po trzy”, będące wspomnieniami z młodości i okresu służby wojskowej, należą do najcenniejszych polskich pamiętników XIX wieku.
Twórczość Fredry wyróżnia się lekkością formy, elegancją języka oraz ponadczasowym spojrzeniem na ludzkie zachowania. Dzięki temu jego utwory pozostają aktualne mimo upływu lat.

W życiu publicznym angażował się w działalność społeczną i gospodarczą. Był członkiem galicyjskiego Sejmu Stanowego, wspierał rozwój lokalnych instytucji i uczestniczył w życiu kulturalnym regionu. Mimo ogromnej popularności pozostawał związany z rodzinnymi stronami i prowadził aktywne życie ziemianina.

Aleksander Fredro zmarł 15 lipca 1876 roku we Lwowie. Pozostawił po sobie bogaty dorobek literacki, który stał się ważną częścią narodowego dziedzictwa. Jego komedie należą do kanonu lektur szkolnych, są regularnie wystawiane na scenach teatralnych i ekranizowane, a wiele cytatów z jego utworów weszło do języka potocznego.